मान्छे केवल बाँच्नका लागि जन्मिएको प्राणी होइन । ऊ आफ्नो जीवनको अर्थ खोज्ने प्राणी हो। रूख बढ्छ, पशु चल्छ, नदी बग्छ, तारा चम्किन्छ तर मान्छे मात्र यस्तो चेतन अस्तित्व हो जसले सोध्नेगर्छ—म को हुँ ? म किन बाँचेको छु…
कुन गीता प्रमाणिक ? “कुन गीता पढ्ने ?” भन्ने प्रश्न बाहिरबाट हेर्दा सामान्य देखिन्छ, तर यसको गहिराइमा प्रवेश गर्दा यो प्रश्न केवल पुस्तक छनोटको नभएर ज्ञानको स्रोत, व्याख्याको मर्यादा, परम्पराको प्रमाणिकता, भाषाको सीमा, गुरु–व्यापार, सम्प्रदायवाद र साधकको आत्मविवेकसँग सम्बन्धित…
दाम्पत्य जीवन केवल जिम्मेवारी, कर्तव्य र अनुशासनको कठोर संरचना मात्र होइन | यो त हाँसो, मुस्कान, कोमल ठट्टा, मायालु जिस्क्याइ र आत्मीय संवादले भरिएको जीवनयात्रा हो | पति–पत्नीबीचको जिस्किनु, सामान्य ठट्टा वा प्रेमिल चिढ्याइलाई कतिपयले हल्का रूपमा लिन्छन् |…
पतिपत्नीले विर्सिएको सप्तपदी प्रतिज्ञा डा. गोविन्दशरण उपाध्याय हिन्दु विवाहका क्रममा गुरूले पतिपत्नी दूवैबाट सप्तपदी क्रिया गराउनुभएको हो | हरेक हिन्दु पतिपत्नीले सातबटा ऋषिपहाडहरू उक्लदै निम्नमात्र पढ्नुभएको हो | तर अहिले कुनै पनि मन्त्र स्मरण छैन | विवाह संस्कारमा उच्चारण…
अस्थिरता, अन्धविश्वास र मानसिक स्वास्थ्य जव कुनै समाजमा राजनैतिक, युद्ध, अस्थिरता, प्राकृतिक प्रकोप, अशान्ति, अनिश्चय वा अन्य कारणले जीवनप्रति नकारात्मक दृष्टिकोणको विकास हुन्छ, त्यस समाजमा मानसिक समस्याहरू बढ्छन् | अन्धविश्वासहरूप्रति मान्छेको अभिरुचि बढ्छ | अन्धविश्वासको जगमा आफ्नो व्यवसाय फैलाउनेहरूको…
जेन्जी आन्दोलनपछि: भविष्यको वहस नेपालमा बहस छ | प्रत्यक्ष निर्वाचनको पक्षमा | प्रतिनिधिमूलक निर्वाचनको पक्षमा | प्रत्यक्षले भन्छ : राष्ट्रपतिका लागि जनताले प्रत्यक्ष भोट दिनुपर्छ | अहिकेको व्यबस्था प्रतिनिधिको हो | जनताले प्रतिनिधि चुन्छन् | प्रतिनिधिले प्रधानमन्त्री | प्रधानमन्त्रीले…
वैकल्पिक राजनैतिक शक्तिको वहस फेरी नेपाली राजनैतिक आकाशमा एउटा रैथाने राजनैतिक शक्तिको बलियो आवश्यकताको वहस चुलिएको छ | २००७ देखि विद्वान राजनैतिक अग्रजहरूले विदेशमा विकसित भएका राजनैतिक चिन्तनहरूलाई आत्मसात गरेर नेपाल र नेपालीको लागि समयोचित र समाधानमूलक राजनैतिक परिवर्तन…
नेपालसंग जैनधर्मको नातो !! जैनधर्मका २१सौं तीर्थंकर श्रीनेमिनाथ हुन् भने १९सौं तीर्थंकर श्रीमल्लिनाथ | श्रीमल्लिनाथको जन्म नेपालको मिथिलाका इक्षाकु बंशीय राजा कुम्भबाट भएको थियो र यी महिला थिइन भन्ने जैनशास्त्रमा उल्लेख छ | पछि इनै मल्लिकादेवी (फूलको गुच्छा मनपराउने)…
दाम्पत्य जीवनका स्वर्ण सूत्र (१) प्रेम देखाउने विषय होइन | ब्यबहारमा देखिने र अनुभूत हुने विषय हो | फिल्मी शैलीमा प्रकट गरिने सम्वोधन, एकअर्काले प्रदर्शन गर्ने प्रेमको आयु छोटो हुन्छ | एकआपसमा गाढा प्रेम भएका दम्पतिहरूले मौन रहेर एकअर्काप्रति…
यसरी विग्रन्छ दाम्पत्य जीवन ! संसार दम्पत्तिहरूले चलाएका छन् | दम्पत्तिको अभावमा कुनै पनि सांसारिक ब्यबहार चल्न सक्दैनन् | पश्चिमाहरूले समलिंगी विवाहलाई मान्यता दिएर प्रकृतिलाई चुनौती दिएका छन् | एसले प्राकृतिक दम्पत्तिको पुरुषार्थमा नकारात्मक प्रभाव पर्ने निश्चित छ |…
पहिचानको कसिमा संस्कृतभाषा आजको विश्वमा लगभग ७१०६ भाषाहरू बोलिन्छन् | यी मध्ये करिव २००० जति भाषा बोल्नेहरू १००० जनाभन्दा कम छन् | विश्वमा सबैभन्दा बढी बोलिने मेड़ेरियन-चिनी भाषा हो | नेपाली, भारतीय, पाकिस्तानीआदि दक्षिण एसियाली राष्ट्रका मान्छेहरूले आफ्नो मातृभाषाको…
ऋषि वेदव्यासले लेखेको नेपाल !! स्कन्दपुराण अन्तर्गतको हिमवतखण्डको सङ्कलन नेपालका राष्ट्रसन्त योगी नरहरिनाथको नेतृत्वमा देशभरीका करिव ८६ संस्कृतका विद्वानहरूले वि.स. २००४ देखि आरम्भ गरेका थिए | वि.स. २०१३ सालमा यो वनारसको श्रीराम प्रेस बुरानलावाट छापिएको थियो | हिमवत्खण्डलाई "नेपाल…
भगवान् धन्वन्तरी र आयुर्वेद विक्रम सम्वंत २०३४ सालमा तत्कालीन श्री ५ को सरकारले आयुर्वेदका प्रवर्तक भगवान् धन्वन्तरीको हुलाक टिकट छापेर टाँचा लगायो | आयुर्वेदका गुरूहरू, प्रयोगकर्ता, विद्यार्थी तथा वैद्यहरुको (आज भोली डाक्टर भन्न बढी मन पराउँछन्) लागि निकै गर्वको…
रैथाने गाईको संरक्षण खोई ? जम्मा जम्मी ११०-१३९ किलो वजन, एक मिटर अग्लो र लामो भएर पनि आफ्नो वजनका तुलनामा धेरै बढी दूध दिने नेपालको रैथाने अछामी गाईको सङ्ख्या केवल ८०० को हाराहारी मात्र रहेको NARC and NARSI ले…
बोन अर्थात् बोन्पो धर्मको संक्षिप्त परिचय १. वोन वा बोन्पो धर्मको परिचय बोन, बोन्पो वा नेपालको डोल्पाको हिमाली भेकमा विकसित भई तिब्बत, भारतको लद्दाख, अफगानिस्तान र नेपालका अन्य भूभागमा फैलिएको प्राचीन धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक मान्यता हो | सनातन…
जैन धर्म, ऋषभदेव र नेपाल अयोध्याका राजा नाभी र उनकी धर्मपत्नी मरुदेवीको प्रथम सन्तानका रूपमा जैन धर्मका संस्थापक ऋषभदेवको जन्मभएको विश्वास गरिन्छ | आफ्नो राज्यकालमा यिनले १. असी (तलवार अर्थात् सुरक्षा ) २. मसी (अर्थात लेखनकला) ३. कृषि, ४.…