नेपाली मानवतावादी दार्शनिक : जय पृथ्वीवहादुर सिंह

नेपाली मानवतावादी दार्शनिक : जय पृथ्वीवहादुर सिंह

नेपाली मानवतावादी दार्शनिक : जय पृथ्वीवहादुर सिंह धेरै नेपाली र भारतीयहरूलाई मानवतावादी दार्शनिक चिन्तनको आरम्भ र विकास पश्चिमा विद्वानबाट भएको भन्ने अत्यन्त अविश्वनीय भ्रम छ | हाम्रा पाठ्यपुस्तकहरूमा जर्मन धर्मशास्त्री फेद्रिख इम्मन्युएल नाइथामरलाई (1766 1848) अधिकारिक रूपमा मानवतावादलाई व्यबहारमा…
Govinda Sharan

दर्शनशास्त्र किन पढ्ने ?

दर्शनशास्त्र किन पढ्ने ? दर्शनशास्त्र निकै परिचित विषय हो | राजनीति, अर्थनीति, समाजनीति, धर्मनीति तथा नीतिक्षेत्रमा अभिरुचि राख्ने, पत्रकारिता, न्याय, लेखन, तथा अनुसन्धानमा अभिरुचि राख्नेहरूले दर्शनशास्त्रका विषयमा केही नकेही बुझेका हुन्छन् | चिन्तन, मनन तथा सिद्धान्त अभिनिर्माणमा क्रियाशील व्यक्तिहरूका…
मात्र नौ घण्टा !!

मात्र नौ घण्टा !!

मात्र नौ घण्टा !! अहिले विश्वभरी १३४१० बटा अणुवम, हाड्रोजन बम, नाइट्रोजनआदि वमहरू छन् | यी बमहरूलाई एकै पटक प्रयोग गर्ने हो भने हाम्रो पृथ्वी खरानीमा परिणित हुन केवल ९ घन्टा लाग्छ | अर्थात् केवल ९ घण्टामा हाम्रो सुन्दर…
अहिंसालक्षणो धर्म:

अहिंसालक्षणो धर्म:

अहिंसालक्षणो धर्म: महात्मा चाणक्यले सङ्ख्या सूचि ५१० औं सूत्रमा धर्मको प्रमुख लक्षण नै अहिंसा हो भनेर जनसाधारणलाई सचेत गरेका छन् | यो सूत्रको उपस्थितिले चाणक्यका वखतमा राजनैतिक, धार्मिक र सांस्कृतिक व्यवस्थाअन्तर्गत हिंसाहरू हुन्थे भन्ने प्रष्ट हुन्छ | महाभारतमा प्रत्यक्ष…
को-को नर्कमा पर्छन् ?

को-को नर्कमा पर्छन् ?

को-को नर्कमा पर्छन् ? श्रीमद्भागवद्-गीता सनातन धर्मको एकमात्र सर्वमान्य ग्रन्थ हो जुन वेद, उपनिषद तथा पुराणहरूको सार खिचेर श्रीकृष्णले अर्जुनका लागि उपदेश गर्नुभएको थियो | श्रीमद्भगवद गीताले मानवमात्रको कल्याणको संदेश दिन्छ | श्रीमद्भगवद्-गीता असली र एकमात्र मानवशास्त्र हो जसले…
सनातन-मनोविज्ञान

सनातन-मनोविज्ञान

सनातन-मनोविज्ञान वैदिक, जैन र बौद्धशास्त्रहरूले मनलाई सुख तथा दुखको कारण मानेको छ | सुख होस् वा दुख दूवै संचित, क्रियमाण, प्रारब्ध र आगामी यी चारकर्ममा आधारित हुन्छ | संचित कर्मको अर्थ हो भूतकालमा गरेका कर्मको फल अहिले प्राप्त हुनु,…
नेपाली मनको कुरा

नेपाली मनको कुरा

नेपाली मनको कुरा नेपालमा मनोविज्ञानिकहरूले आफ्ना अनुसन्धानमा संस्कृतका शब्दकोशमा कोशकारहरूले समावेश गरेका मनका नामहरू, तिनको उत्पत्ति, अर्थ र प्रयोजनहरू अनुसन्धानमा समावेश गर्नुभएको छ त ? अनुसन्धान-निर्देशकहरूले आफ्नो संस्कृति र बांग्मयमा भएका सम्वन्धित विषयहरूको ज्ञानलाई अनुसन्धानमा समावेश गर्दा यो विषयवस्तुसंग…
विलक्षण “म”

विलक्षण “म”

विलक्षण "म" आजको मितिसम्म मसंग मेरो "म" वाहेक केही छैन | मैले जानेबुझेपछि यो मसंग अनवरत छ, अखण्ड छ, मैले चाहे पनि नचाहे पनि यो "म"मसंग अभिन्न रूपमा हिंडिरहेको छ | मेरा औंलाका हरेक चाप, हरेक श्वाससंग मेरो "म"…
छुवाछुत समाप्तिका १२ सूत्रहरू (Road Map)

छुवाछुत समाप्तिका १२ सूत्रहरू (Road Map)

छुवाछुत समाप्तिका १२ सूत्रहरू (Road Map) नेपाली सामाजिक संरचनामा छुवाछुत र छुवाछुतप्रतिको अन्धविश्वास आज पनि जीवित र क्रियाशील छ भने अर्कोतिर नेपाली समाजले एसलाई आफ्नो साझाशत्रुका रूपमा पहिचान गरेर निवारणका लागि प्रयत्न गरिरहेको छ | आज छुवाछुतको पक्षमा कोही…
नेपालको मौलिक कला

नेपालको मौलिक कला

नेपालको मौलिक कला अर्थात् Vocational education नेपाली शिक्षाविद् तथा नीतिनिर्माताहरूले प्राचीनतम समयदेखि अध्ययन/अध्यापन गर्दै आएका यी विषयहरू वारे थाहा छ कि छैन ? यी प्राविधिक शिक्षाका विधाहरू आज पनि समाजमा प्रचलित छन् | विषयहरू थपिएका छन्, घट्ने सवाल नै…