असल संस्कारकोलागि  : संस्कृत शिक्षा

असल संस्कारकोलागि  : संस्कृत शिक्षा

आठौँ विश्व संस्कृत दिवसको सन्दर्भमा (जनैपूर्णिमा २०८२) : (१) संस्कार र संस्कृत यी दूवै शब्दको अर्थ झन्डैझन्डै उस्तै हुन्छ | संस्कार क्रिया हो भने संस्कृत विशेषता | संस्कृत एउटा भाषा हो | संस्कारको कुनै भाषा हुँदैन | संस्कारका लागि…
चार्वाक् र मार्क्सवादको दार्शनिक समीक्षा

चार्वाक् र मार्क्सवादको दार्शनिक समीक्षा

चार्वाक् र मार्क्सवादको  दार्शनिक समीक्षा चार्वाक् व्यक्ति थिए वा भौतिकवादी सम्प्रदाय थियो भन्ने कुरा अझैं विवादित छ | विद्वानहरूका आ-आफ्ना दृष्टिकोण छन् तर चार्वाक् विचारधारा वा दार्शनिक पद्यति भौतिकवादी थियो भन्ने विषयमा सबैको अभिमत मिल्छ | साथै, चार्वाक् दार्शनिक…
जेनजी (Gen Z) पुस्ताको गुरुपूर्णिमा

जेनजी (Gen Z) पुस्ताको गुरुपूर्णिमा

जेनजी (Gen Z) पुस्ताको गुरुपूर्णिमा (१) साच्चिकै भन्ने हो भने मैले धेरै समयसम्म "जेनजी" भनेको के हो भन्ने बुझेकै थिइन | जुन दिन र जुन स्रोतबाट बुझें अचम्म लाग्दो गरी बुझें | आज गुरूपूर्णिमाको दिन, विद्यालय शिक्षामा वा कलेज…
योगमायाको जल समाधि

योगमायाको जल समाधि

योगमायाको जल समाधि कि सामुहिक आत्महत्या ? आजभोली योगमायाको निकै महिमा मण्डित हुँदैछ | राम्रो काम गर्ने मान्छेको सम्झना गर्नुपर्छ | आधुनिकतावादीहरूले उनको निकै बखान गरिरहेका छन् र विश्वविद्यालयसम्म खोलिएको छ | तर इतिहासलाई झूटो बनाउन सकिन्न | उनी…
सत्य आफै बोल्छ !

सत्य आफै बोल्छ !

सत्य आफै बोल्छ ! केही कथाहरूले चिन्तनलाई प्रभावित पार्छन् र व्यबहारलाई पनि प्रभावित पार्छन् | छान्दोग्योपनिषद्को चौथो अध्यायको चौथा खण्डका प्रारम्भमा जबालाका छोरा सत्यकाम जाबाल छोराको मन छुने प्रसंग छ | बालक जाबाल पढ्न चाहन्छन् तर तेस समयको चलनअनुसार…
लोकतन्त्र असहिष्णु हुँदैन |

लोकतन्त्र असहिष्णु हुँदैन |

लोकतन्त्र असहिष्णु हुँदैन | राजा ज्ञानेन्द्र नेपालका पूर्व राष्ट्रप्रमुख हुन् | लोकतन्त्रपछि उनी साधारण नागरिक भएका छन् | लोकतन्त्रपछि देशको प्रमुख सांसदले चुनेको व्यक्ति बन्ने संबैधानिक व्यबस्था छ | डा. रामवरण यादव, विद्या भण्डारी र अहिले रामचन्द्र पौडेल राष्ट्र-प्रमुखको…
ब्राह्मणको ब्रतबन्ध गर्ने उमेर !

ब्राह्मणको ब्रतबन्ध गर्ने उमेर !

ब्राह्मणको ब्रतबन्ध गर्ने उमेर र वैदिक नागरिकता ! ब्राह्मण बालकको ब्रतबन्ध गर्ने ठीकठीक उमेर ८ वर्षको हुँदाहुन्छ तर कुनै कारणवस ब्रतबन्ध गर्न नजुरे वा नमिले १६ वर्षको उमेर काट्न दिनुहुँदैन | तेसैले ब्राह्मण बटुकको ब्रतबन्ध १६ वर्षको उमेरभित्र सम्पन्न…
बदलिएको मौसम !

बदलिएको मौसम !

बदलिएको मौसम ! क्रमशः मौसम वदलिन थाल्यो | गर्मीको ऋतुमा चिसो र चिसोको मौसममा गर्मी हुन थाल्यो | गर्मीमा फल्ने धान चिसोको कारणले फल्न छोड्यो भने चिसोमा फल्ने गहुँआदि पनि फल्न छोडे | सम्पूर्ण अन्न, फलफुल तथा अन्य खाद्यवस्तुहरू…
महाकुम्भको अर्थशास्त्र र नेपालको धार्मिक पर्यटन

महाकुम्भको अर्थशास्त्र र नेपालको धार्मिक पर्यटन

महाकुम्भको अर्थशास्त्र र नेपालको धार्मिक पर्यटन धर्म र धार्मिकता नितान्त व्यक्तिगत विषय हुन् तर यही व्यक्तिगत विषयहरूउपर कसैले प्रहार गर्यो भने धार्मिक विश्वास तुरुन्त सामाजिक रूपमा रूपान्तरण हुन्छ र समाजले प्रतिक्रिया दिन्छ | राजनैतिक आस्थाका कारण नेपाल वा भारतलाई…
राजा जयपृथ्वी बहादुर सिंह

समतामूलक मानवतावाद र उग्रमानवतावाद : परिचय

समतामूलक मानवतावाद र उग्रमानवतावाद : परिचय नेपाली रजौटा जयपृथ्वी बहादुर सिंह (1877-1940) र भारतीय चिन्तक एम.एन. रॉय (1887-1954) दूवै मानवतावादी चिन्तक हुन् | दशवर्षको अन्तरालमा दुवैको जन्म र मृत्यु भएको देखिन्छ र मानवतावादका सवालमा चिन्तनमा पनि समानता देखिन्छ |…