शैक्षिकजागरणको रैथाने पर्व – सरस्वती पूजा

शैक्षिकजागरणको रैथाने पर्व – सरस्वती पूजा

शैक्षिकजागरणको रैथाने पर्व - सरस्वती पूजा ऋषिहरूले वेदमा भनेकै हुन् - ऊठ, जाग र आफ्नो श्रेष्ठ लक्ष प्राप्त गर | र यस्तो लक्ष केवल विद्याले दिन्छ | आफ्ना छोराछोरीलाई नपठाउने आमावुवाहरू शत्रु हुन् | न पढेको मान्छे हाँसहरूका वीचमा…
धार्मिकता र साम्प्रदायिकता !

धार्मिकता र साम्प्रदायिकता !

धार्मिकता र साम्प्रदायिकता ! म इंग्ल्यान्डमा भ्रमण गर्ने क्रममा ओमानको विमानमा यात्रा गरिरहेको थिए | मेरो र एकजना गोरी महिलाको सीट जोडिएको थियो | स्वाभाविक रूपमा हामी कुरागर्न थाल्यों | विविध कुरा गर्दै जाँदा उनले मसंग सोधिन् - तपाईंको…
Govinda Sharan

कार्लमार्क्स : दार्शनिक कि अर्थशास्त्री ?

कार्लमार्क्स : दार्शनिक कि अर्थशास्त्री ? कुनै नेपालीले साम्यवादी दार्शनिक सम्प्रदायको आविष्कार गरेको होइनन् | नेपाली साहित्यमा बामपन्थ शब्द हिन्दीबाट उधारो लिइएको हो जुन १८ रौँ शताब्दिको फ्रान्सेली राज-सभासंग सम्वन्धित छ | परिवर्तनवादीहरू राजाको सिंहासनको देब्रेतिर बस्थे भने त्यसबेलाका…
Govinda Sharan

विवाद कि शास्त्रार्थ ?

विवाद कि शास्त्रार्थ ? श्रीमद्भगवत-गीताका संस्कृतबाट नेपालीमा धेरै अनुवाद भएका छन् | ती अनुवादहरू अनुवादको आफ्नो ज्ञान, भक्ति र समर्पणका आधारमा धेरै व्यक्तिहरूले गरेका छन् | कुनै पनि अनुवाद १००% जस्ताको तस्तै गर्न सम्भव हुँदैनन् | भावहरूको अनुवाद गर्न…
gsharan icon

नकारात्मकताको भूमरीमा नेपाली जनता

नकारात्मकताको भूमरीमा नेपाली जनता नेपाली समाजमा जसरी नकारात्मकता विकसित भैरहेको छ, मलाई एसले निकै चिन्तित बनाएको छ | नेपाली जनताले आफुले भोट दिएर जिताएका नेताहरूप्रति पटक्कै विश्वास गर्दैनन् | राष्ट्र-सेवक कर्मचारीहरूमा पनि जनताको विश्वास छैन | सबै ब्यापारीहरू जनताका…
गुरुकुलको यो पाठ्यक्रम (Syllabus)

गुरुकुलको यो पाठ्यक्रम (Syllabus)

गुरुकुलको यो पाठ्यक्रम (Syllabus) प्राचीन गुरुकुलको पाठ्यक्रममा अणिमा अर्थात् परमाणु सरह सानो हुने, महिमा अर्थात् अत्यन्त ठूलो हुने, गरिमा अर्थात् धेरै गह्रुङ्गो हुने, लघिमा अर्थात् हलुङ्गो हुने, प्राप्ति अर्थात् मनले चिताएको कुरा प्राप्त गर्ने, प्रकाम्य अर्थात् अर्काको मनको कुरा…
वात्स्यायन र बौद्ध भिक्षु

वात्स्यायन र बौद्ध भिक्षु

वात्स्यायन र बौद्ध भिक्षु "नहि भिक्षुकाः सन्तीति स्थाल्यो नाधिश्रीयन्ते" - भिक्षुक माग्न आउँछन् भनेर अन्न नै रोप्न छोड्नु हुँदैन - कामसूत्रकार वात्स्यायनको यो सूत्रले तत्कालीन बौद्ध भिक्षुहरूको आतंक देखाउंछ | नि:सन्देह वात्स्यायनको समय र बौद्धहरूको स्वर्णकाल संगै थियो |…
gsharan icon

भूम्यापर्व र संस्कृति रक्षाको मोर्चामा

भूम्यापर्व र संस्कृति रक्षाको मोर्चामा मगर बोलीमा 'नाम' भनेको भूमि, जमीन, धर्ति वा पृथ्वी भन्ने बुझिन्छ तर रोल्पा, रुकुम, बाग्लुंग, पर्वत आदि जिल्लामा छरिएर रहेका १८ थर मगरहरूले प्रत्येक वर्षको असारको एक देखि तीन गतेसम्म भूम्या-पर्व मनाउने गर्छन् |…
कान्छा इलियाहको घृणावादी दृष्टिकोण

कान्छा इलियाहको घृणावादी दृष्टिकोण

कान्छा इलियाहको घृणावादी दृष्टिकोण भारतीय दलित अभियन्ता ‘कान्छा इलियाह’का रचनाहरूले धेरै दलितवादीहरूलाई इतिहास तथा तत्थ्यहरूसंग भ्रमित पार्छ | उनले आफ्ना रचनाहरूमा प्रमुख रुपले दुई विषयमा बढी जोड दिएका छन् : दलितहरू हिन्दू होइनन् र हिन्दू वर्णब्यबस्था भित्र रहेर दलितहरूले…
छुवाछुत मुक्तिको लागि ब्राह्मणहरूले यसरी पहल गर्नुपर्छ

छुवाछुत मुक्तिको लागि ब्राह्मणहरूले यसरी पहल गर्नुपर्छ

छुवाछुत मुक्तिको लागि ब्राह्मणहरूले यसरी पहल गर्नुपर्छ हिन्दू समाजको जातीय ब्यबस्था निकै जटिल छ | वेदहरूमा वर्णाश्रमको स्पस्ट ब्यबस्था छ | वेदहरूले ठूलो र सानो अर्थात् छुवाछुतयुक्त सामाजिक संरचनाका विषयमा स्पस्ट बोलेका छैनन् | उपनिषदहरूमा विरोधाभाष छ | समस्त…